Nieuwsgierigheid als sleutel tot een lange loopbaan

Zijn werk is voor hem een wereld waar alles goed is. Die omgeving geeft hem iets meer garantie voor geluk. En geluk heeft hij zeker. Toen hij bij zijn pensioen werd gevraagd wat hij nog zou kunnen en willen doen, kreeg hij meteen wat hij wilde. Nu, na elf jaar, stopt hij er echt mee. Ik ga hem ontzettend missen!

Elf jaar taal die blijft hangen
Zolang ik me kan herinneren, is hij een deel van mijn leven. Eerst met popprogramma’s, later met meer serieuze onderwerpen. De laatste elf jaar van zijn loopbaan hebben voor mij het meest betekend. Telkens weer luisterde ik geboeid naar zijn muziekvondsten, met teksten die me raakten en veel inspiratie gaven. Gelukkig gaat iemand anders zijn werk overnemen en hoeven we één van de best gewaardeerde programma’s op NPO Radio 1 na zijn vertrek niet te missen. Wie had kunnen denken dat een programma over een saai klinkend onderwerp als de Nederlandse taal zo’n groot succes zou worden?

Een jongensdroom met een microfoon
Al op zijn achttiende wist hij: ik wil radio maken. Dat verlangen kreeg vleugels als DJ in Brabantse cafés, waarna vanaf zijn vijfentwintigste zijn stem op de landelijke radio klonk. Een paar jaar later combineerde hij zijn radiowerk met de start van de studie Nederlands. ‘s Middags racete hij snel van Utrecht naar Hilversum om ’s avonds De Avondspits te presenteren. Ik ontdekte dat hij in zijn doctoraalscriptie woordliefde wist te mengen met muziek. Hij studeerde af op tekstpatronen in Nederlandstalige liedjes.

Woorden die zingen
Bijzonder om te zien hoe hij die mix van taal en muziek tijdens zijn hele loopbaan een steeds belangrijker plaats gaf. Al sinds De Avondspits schrijft hij zijn eigen presentatieteksten. Hij inspireert luisteraars tot creatief taalgebruik via ‘poplimericks’. Met het taalspelletje Tweespraak nodigt hij ze uit om in één zin een dialoog te schrijven. De tweeling muziek en taal komt tot leven als zijn pensioenwens in vervulling gaat: in 2014 wordt De Taalstaat geboren. Voor wie het niet kent: dit zaterdagochtendprogramma gaat helemaal over de Nederlandse taal. Hoe mensen taal gebruiken, hoe taal verandert en wat taal zegt over cultuur en samenleving.

Afscheid nemen zonder bitterheid
Er zijn niet veel mensen die het Frits Spits nadoen: 52 jaar in het vak zitten. In interviews en radiogesprekken over zijn naderende radio-afscheid lees en hoor ik lichte weemoed. Toch is hij enorm blij en dankbaar dat hij al die jaren luisteraars heeft mogen vermaken en aan het denken heeft mogen zetten. En troosten met woorden en muziek.

Hier viel alles op zijn plek: de kracht van doorleefde kennis
Radio maken noemt hij het mooiste wat er is en hij vindt De Taalstaat zijn beste werk. Niet zozeer omdat het zijn laatste programma is, maar ook omdat daarin alles samenkomt. Hij vertelt hoe hij door zijn lange ervaring wist wat je met radio kunt doen en hoe je dat kunt waarmaken. Dit programma ziet hij als een ‘delta’ waarin al zijn radio-ervaring zich bij elkaar voegt. Zijn werk leerde hem hoe je verhalen moet maken en hoe je het best een interview kunt opzetten.

Nieuwsgierigheid als motor
Mij valt op dat hij in die ruim vijftig jaar niet is gaan stilstaan, maar altijd bezig bleef met het ontdekken van nieuwe boeken en muziek. Nieuwsgierigheid was zijn drijfveer: hij vond dat hij zonder die drang zijn vak niet kon uitoefenen. Tegelijkertijd hoorde en voelde je zijn liefde voor taal, muziek en mensen. Zelf stond hij niet op de voorgrond, wel zijn vak en het programma. Het mooiste van zijn vak vindt hij dat hij iets kan doorgeven aan de luisteraar.

Mopperen of meebewegen?
Hoe zit dat bij jou als ervaren werker? Ben je nog steeds blij met je werk en op zoek naar nieuwe uitdagingen? Besef dat de lange loopbanen van tegenwoordig alleen kunnen zorgen voor lekker werken als je jezelf blijft ontwikkelen. Mopper niet over veranderingen, maar stel je open en loop voorop. Juist door je grote ervaring heb je snel door wat wel of niet gaat werken en kun je waardevolle input toevoegen aan voorstellen en ideeën. Laat je licht volop schijnen!

Sta eens stil bij je eigen werk: wat houdt jouw nieuwsgierigheid levend?

Bronnen
Boris Bouwman: Frits Spits stopt als presentator na ruim een halve eeuw radiomaken. NRC, 24 september 2025
Amber Dujardin: Frits Spits (77) over zijn liefde voor het Nederlands: ‘De taal was altijd in ons huis aanwezig’. Trouw, 6 maart 2025
Arjen Fortuin: Frits Spits: ‘Mijn moeder wilde ons niet met haar oorlogsverhaal belasten. Hopeloos naïef natuurlijk’. NRC, 18 december 2025
Human, Coen Verbraak: De Publieke Tribune: In gesprek met Frits Spits, 20 december 2025
KRO-NCRV, Volgspot: Frits Spits over boek Op de golven dansen wij: ‘Ik realiseer me hoe waardevol elke seconde is’, 9 november 2023
NOS: Taalprijs voor Taalstaat-presentator Frits Spits, 7 oktober 2017
NOS Nieuws: Frits Spits, 'belangrijkste radiomaker afgelopen eeuw', stopt na 52 jaar, 24 september 2025
Hans Steketee: Frits Spits: ‘Ik wil me niet wentelen in nostalgie’. NRC 15 januari 2021

► Fotocredit
Bovenrand: InspiredImages via Pixabay
Foto in blog: Ron Lach via Pexels