Loslaten wie je denkt te zijn, is misschien wel de moeilijkste - en mooiste - loopbaanstap

Ze heeft een topbaan. Totdat ze beseft dat ze jarenlang een droom heeft nageleefd die niet van haar is. Dan neemt ze een moedig besluit: stoppen met dit werk. Ze laat een glanzende loopbaan van veertig jaar achter zich. Ook al heeft ze geen idee wat haar toekomst zal zijn.

De onzichtbare prijs van schitteren
Soms zien anderen alleen maar een deel van jouw werk: de zichtbare hoogtepunten. Ze weten niet wat er nodig is om die te laten ontstaan. Zo ontdek ik de achterkant van een succesvolle muzikale professional. Met een loopbaan die bepaald werd toen ze nog niet eens geboren was.

Een naam als levenslot
Haar moeder is een amateurviolist en had graag professioneel musicus willen worden. Dat ging niet door. Die droom moet alsnog vervuld worden: al tijdens de zwangerschap besluit ze dat dit kind een professionele violist wordt. Zelfs haar naam is bewust gekozen: Cecilia, de patroonheilige van muzikanten. De kleine Cécile wordt geregeerd door een dominante moeder. Die zorgt ervoor dat ze op haar zesde noten leert lezen en haar muzikale gehoor traint. Een jaar later krijgt ze haar eerste viooltje.

Van plezier naar plicht
In het begin vindt ze het best leuk. Totdat duidelijk wordt dat ze elke dag een uur moet studeren en moeder de minuten bijhoudt. Uitstellen of stiekem niksen helpt niet. Ze mag pas stoppen als moeder toestemming geeft.
Ze blijkt veel talent te hebben en wint al op jonge leeftijd prijzen. Maar studeren ontaardt in een kwelling. Cécile is steeds aan het schipperen met de tijd en sputtert tegen. Als ze denkt te ontsnappen door ver weg een opleiding aan het conservatorium te volgen, controleert moeder op afstand. Studeert ze wel genoeg? Haar dochter voelt zich verstikt en verbreekt het contact.

Leiding geven aan mensen met tweehonderd keer meer ervaring
Meteen na het afronden van het conservatorium krijgt haar loopbaan een flinke start. Op haar vierentwintigste wordt ze de belangrijkste musicus in een symfonieorkest: de concertmeester. Dat betekent dat ze de eerste violist is en leiding geeft aan de strijkersgroep. Tijdens concerten speelt ze vaak de vioolsolo’s. Ook is ze de schakel tussen de dirigent en de muzikanten.
Ze is zo groen als gras en wordt in het diepe gegooid. Hoe moet ze omgaan met collega’s die al tweehonderd keer het Zwanenmeer hebben gespeeld? Hoezo komt dat jonge meisje hun zeggen dat ze het anders moeten doen? Achteraf gezien, zo vertelt ze, ging het natuurlijk niet altijd goed.

Toen de muziek stilstond
Na tien jaar stapt ze over naar een ander orkest, in dezelfde functie. Er volgen rampzalige bezuinigingen die zorgen voor een fusie met een regionaal orkest. Het dieptepunt is als in de lockdown van de coronatijd alle concerten moeten worden afgezegd. Het ritme van repeteren vervalt en de muzikanten weten zich geen raad. Als concertmeester vervult ze ook een sociale functie en ze krijgt huilende collega’s te spreken – op afstand.

Perfectie als standaard, menselijkheid als luxe
Vanuit de zaal heeft zo’n orkest veel magie. Het luisteren brengt een soort van verlichting, van opgetild worden naar een andere werkelijkheid. Dan realiseer je je als publiek niet dat die muzikanten onder hoge druk staan. Er is weinig geld, weinig tijd. Toch moeten ze ’s avonds om kwart over acht samen presteren – hoe hun dag ook geweest is. De klassieke wereld is streng, zeker bij de luisteraars. Fouten worden ongenadig opgemerkt.

Het moment waarop de muziek haar in de steek liet
Meer dan twintig jaar na de overstap evalueert ze waar ze staat. Ze voelt dat ze niet meer de goede balans heeft en doet iets wat in die sector ondenkbaar is: ze geeft haar vaste baan op. Ze gaat freelancen in projecten bij verschillende orkesten. Het plezier is er weer. Tot ze op tournee is en die ene lastige solo er niet meer uit krijgt. Het is voor het eerst dat dit haar overkomt.

De fluistering die alles veranderde
In de auto terug naar huis begint er een stemmetje te spreken: ‘Je kunt er ook mee stoppen’. Dan dringt het besef door dat het intensieve studeren haar opbreekt. Ook is ze bang dat ze later spijt krijgt van de dingen die ze niet heeft gedaan. Nadat ze veertig jaar over de hele wereld in de grootste concertzalen speelde, verkoopt ze haar prachtige viool. En stopt met dit werk.

Van noten naar woorden
Het klinkt als een logische keuze. Maar zo gemakkelijk ging het niet. Al eerder, tijdens het freelance werk, lijkt het leven haar op de proef te stellen. Ik lees over ingrijpende lichamelijke problemen, een grote verhuizing en een verbouwing die oneindig lijkt. Toch zie ik haar nieuwe wegen inslaan. Ze pakt haar jeugdhobby weer op: schrijven. Ze volgt een opleiding om betere blogs te schrijven en begint met columns over haar ervaringen in de muziekwereld.
De radiozender NPO Klassiek ontdekt haar schrijfsels en nodigt haar uit om die tijdens een programma voor te lezen. Ze worden gepubliceerd op een website en deels gebundeld tot haar eerste boek.

Haar ervaring wordt het fundament van iets nieuws
Een jaar nadat ze de loopbaan als musicus vaarwel heeft gezegd, ziet haar leven er heel anders uit. Via haar bedrijf biedt ze muzikale en mentale coaching van orkestmuzikanten aan, volgt een opleiding tot vertrouwenspersoon en staat mensen in de culturele sector vanuit die functie bij. NPO Klassiek vraagt haar als presentator voor een wekelijks programma. Ze schrijft haar tweede boek: Ik vertrek, over haar leven en loopbaan.

Lef op latere leeftijd
Met mijn coachpetje op zie ik iemand die in haar tweede loopbaanhelft ingrijpende keuzes durft te maken. Het is niet niks om te stoppen met iets dat je 52 jaar gewend bent om te doen. Ze luistert naar haar gevoel en kiest een activiteit waar ze vroeger veel plezier aan beleefde. Omdat ze zich realiseert dat je niet zomaar een goede schrijver wordt, gaat ze terug naar de schoolbanken. Haar eerdere ervaringen combineert ze met nieuwe kennis tot een andere invulling van haar leven.

Veerkracht als levensstijl
Bijzonder om te zien hoe ze telkens weer de moed heeft om zichzelf opnieuw uit te vinden. Ze toont een enorme veerkracht. Voor mij is ze een voorbeeld van iemand die durft los te laten wie je denkt te zijn. De vrijheid die dan ontstaat, is onbetaalbaar.

Wat doe jij als een stemmetje fluistert: 'Je kunt er ook mee stoppen'? Luister je of rij je gewoon door?

Ontdek de boeken van Cécile Huijnen
Kak. Uitgever GrowingStories, mei 2021.
Ik vertrek - Van ramkoers naar reset. Uitgever GrowingStories, mei 2026.

Bronnen
Martijn van Delft: Topvioliste Cécile brengt een vleugje rock ’n roll in de klassieke muziek: ‘Wij zijn geen seksloze types’. In: de Gelderlander, 16 mei 2021.
Peter van der Lint: Cécile Huijnen, vioolmeisje tegen wil en dank: Klassieke muziek is geen saai en seksloos gebeuren. In: Trouw, 28 mei 2021.
Peter van der Lint: Concertmeester Cécile Huijnen (57) stopt ermee: ‘In een orkest ligt alles onder een vergrootglas’. In: Trouw, 7 maart 2023.
Nieuwsweekend, NPO Radio 1: 'Ik vertrek', hoe een violist haar leven én de orkestwereld op zijn kop zet, 16 mei 2026
Danielle Pinedo: Violist Cécile Huijnen: ‘In de orkestwereld lopen we honderd jaar achter als het om sociale veiligheid gaat’. In: NRC, 11 mei 2026
Ewa Maria Wagner: De professionele musicus speelt door tot het echt niet meer kan. In: NRC, 2 februari 2024.
 

► Fotocredit
Bovenrand: Sabine op Pixabay
In blog: Anemone123 op Pixabay