De wereld wordt beige. Jouw mening hoeft dat niet te zijn.

Grijs, wit, zwart. Grijs, zwart, grijs. Vreemd. Vroeger zag ik vaak een rode, groene of gele. Het ligt niet aan de ochtendmist die vandaag mijn blik vertroebelt: het is gewoon de werkelijkheid.

Wat er stiekem is gebeurd
Het valt me ineens op wanneer ik voor een pauze mijn bureau verlaat en door het raam naar beneden kijk. De auto’s op het parkeerterrein achter ons appartementengebouw lijken onderdeel te zijn van een geheime operatie. Heel stilletjes hebben ze afgesproken om vooral niet meer op te vallen en een wedstrijd te doen in saaie voorspelbaarheid.

Kleur? Die hebben we afgevoerd
Nog geen week later luister ik naar een gesprek met een kleurexpert en ontdek dat deze trend al een tijd gaande is. Ze vertelt dat kleur langzaam uit ons straatbeeld en onze interieurs verdwijnt. Als voorbeeld noemt ze dat moderne babykamers beige zijn. Dat was mij nog niet opgevallen. Ook niet dat vrouwen zich dit seizoen in het botergeel moeten kleden. En dat de kleur van het jaar eigenlijk geen kleur is. De naam Cloud Dancer staat voor zacht wit, terwijl wit alleen maar licht is (alle kleuren bij elkaar, om precies te zijn).

Hoe hectiek ons kleurloos maakt
Ik leer nog meer nieuws. Zo had ik me niet gerealiseerd dat kleur onderdeel uitmaakt van de tijdgeest. Alle huidige drukte, hectiek en polarisatie zorgen ervoor dat mensen veel minder geprikkeld willen worden. Plus: thuis en in hun persoonlijke expressie durven ze zichzelf minder te laten zien. Buiten is die terughoudendheid zichtbaar in de architectuur, in winkels en een doorsnee straat. Veel van hetzelfde, al dan niet veroorzaakt door regeltjes en schoonheidscommissies.

Er is altijd hoop aan de kleurrijke horizon
De expert plaatst het in een historische context. Al eeuwenlang zijn er golfbewegingen waarbij ruimte voor kleur, vorm en experimenteren moet plaatsmaken voor inperkingen, uniformiteit en strakke lijnen. En omgekeerd. Je kunt het zien als een strijd tussen emotie en intellect. Altijd ontstaat er weer een tegenreactie.

De emotionele taal van kleur
Ze wijst erop dat kleuren ook effect op ons hebben. We merken niet altijd de emotionele en psychologische impact van kleuren, maar die is best groot. De kleur rood is hier een goed voorbeeld van. Deze wordt vaak gebruikt om mensen tot handelen aan te zetten of om meer emotie en urgentie toe te voegen aan een reclameboodschap. Waar rood vraagt om aandacht en mensen alert maakt, is blauw met haar kalme en zakelijke uitstraling het tegenovergestelde.

Waarom grijs meer is dan een schaduw
Met mijn beroepsdeformatie als leeftijdsambassadeur vraag ik me meteen af: hoe zit dat met grijs? In de kleurenpsychologie blijkt grijs voor neutraliteit te staan. Waarschijnlijk komt dat omdat de kleur als schaduw tussen wit en zwart staat. Maatschappelijk is grijs geen populaire kleur. Denk aan grijze muizen en dubbele vergrijzing.
Gelukkig lees ik ook dat de kleur tijdloos en praktisch is, erkenning uitstraalt, naast luxe en stabiliteit. En dat grijze haren worden geassocieerd met de wijze en oude generatie. Kijk, daar kunnen we weer van stralen!

De onzichtbare draad door je bestaan
Kleur speelt een belangrijke rol in bijna alle aspecten van je dagelijks leven. Vanaf het moment dat je opstaat totdat je weer naar bed gaat, maakt kleur, bewust of onbewust, een deel uit van je leven en je leefomgeving. Denk aan je pyama, auto, de apparaten in je keuken, kunst, maar ook voedsel, religie, politiek en je verbeelding.

De werkvloer heeft een kleurenprobleem
Ook in je werk en loopbaan kom je kleur tegen. Niet alleen bij die zogenaamde persoonlijkheidstesten (ontdek er alles over in mijn blog Ben je rood, groen, geel of blauw? Pas op voor persoonlijkheidstesten!). Ik denk aan de uitdrukking ‘kleur bekennen’. Uitkomen voor je mening, of scherper geformuleerd, opkomen voor je mening. Want oh, wat vinden we het moeilijk om te zeggen wat we ergens van vinden, ook op de werkvloer.

Bang voor een mening? Je bent niet de enige
We zijn ontzettend goed in het vermijden van conflicten. Niemand vindt een felle ruzie of een explosieve discussie leuk. Liever draaien we eromheen en zeggen we niet wat we echt denken, vinden of voelen. Want stel je voor dat je leidinggevende het tegen je gaat gebruiken of dat die ene collega jou opeens niet meer zo leuk vindt. Aan de andere kant: reken eens uit hoeveel dagen je met collega’s doorbrengt vanaf de leeftijd die je nu hebt. Best veel, toch?

Kleur bekennen is je mond opendoen
Het maakt niet uit of je in een grote of kleine organisaties werkt, of je beleid maakt, ondersteuning biedt of een team leidt. Je werkt altijd samen met anderen en nee, dat is niet altijd leuk. Wees dapper: kies er niet voor om de lieve vrede te bewaren en je mond te houden. Doe ’m juist open!
Laat weten wat je leuk vindt in je werk en waar je minder plezier aan beleeft. Deel met je leidinggevende wat je van hem of haar verwacht. Vertel je team duidelijk wat het doel en de beoogde resultaten zijn.

Meer kleur op het werk? Dat begint bij jouw stem
Wees niet bang om kleur te bekennen en communiceer. Hoe meer je van en over elkaar weet, hoe soepeler de samenwerking is. Het is handig om met elkaar het gesprek aan te gaan, ook al is dat niet altijd de makkelijke weg. Zie kleur bekennen niet als een incident, maar als een continue proces. Wanneer je je realiseert dat zo’n proces met vallen en opstaan gaat, ben je klaar om te leren en er beter in te worden. Leve de regenboog!

Die regenboog start bij jou. Niet morgen, niet volgende week. Nu. Wat ga jij zeggen?

Bonus
Ik schrijf vaker over kleur. Ontdek in het blog Mag ik even tegen uw jas aan slapen? mijn Parijse avontuur toen ik een paarse winterjas droeg. En lees zeker het blog De kans is heel groot dat je een grijze muis bent. Want die functietitel wil je zeker niet dragen.
Over grijze haren gesproken: ga terug in de tijd met dat beroemde lied (uit 1963!) en een latere inleiding door Willem Duys.

Bronnen
Groninger Museum: tentoonstelling Kleur!, 9 juli 2022 tot en met 8 januari 2023
Happy Horizon: De psychologische betekenis achter de kleuren in marketing
Nieuwsweekend: Kleur verdwijnt, de wereld wordt steeds grijzer en stemmiger. NPO Radio 1, 6 juni 2026.
Pantone: een bedrijf dat kleurcoderingen publiceert en jaarlijks de kleur van het jaar kiest

► Fotocredit
Bovenrand: RitaE op Pixabay
In blog: Hermann Traub op Pixabay. Dit gebouw staat aan de Kegelgasse 34-38 in Wenen. Als je deze stad bezoekt, word je overspoeld door prachtige klassieke gebouwen. Dat is niet verwonderlijk, want de barokke architectuur vierde zijn hoogtijdagen in de Oostenrijkse hoofdstad. Het ene na het andere keizerlijke complex, museum en theater werd in deze weelderige stijl gebouwd. En toen was daar ineens aan het eind van de 20e eeuw … het Hundertwasserhaus. Een kleurenbom waar je niet onopgemerkt aan voorbij loopt.
De architect van dit bijzonder kleurrijke complex is Friedensreich Hundertwasser. Hij was van origine een schilder en werd een echte rebel binnen de architectuur. Hij wilde breken met alle bestaande tradities en had maling aan rechte lijnen en conventies. En hij hield er ook nog eens een bijzondere filosofie op na: volgens hem had iedereen recht op een klein stukje paradijs op aarde.
In de jaren 80 van de vorig eeuw ontwierp Hundertwasser zijn eerste gebouw, het Hundertwasserhaus in Wenen. In 1983 werd begonnen met de bouw van dit pand en in 1985 openden de deuren van het Weense architectuuricoon.
Er is veel bijzonders aan het gebouw. De vloeren zijn ongelijk en de ramen hebben allemaal verschillende vormen. Natuurlijk zorgen ook de opvallende kleuren ervoor dat het gebouw er niet een is zoals alle andere. Bovendien vind je overal in het gebouw planten. Hundertwasser noemde ze gekscherend ‘gratis inwoners’.
Het complex is in handen van de Oostenrijkse overheid en de woningen in het pand zijn sociale huurwoningen.