Logo Ervaren Ambtenaren Training & Coaching

40 loopbaantips voor 40+'ers


Ben je een veertiger, vijftiger of zestiger? Als ervaren werker in de publieke sector heb je de nodige werkervaring. Maar dat betekent niet dat alles in je loopbaan vanzelf gaat. Bovendien is ook de organisatie waarin je werkt, volop in beweging. Daarbij wordt van jou verwacht dat je zelf zorgt voor goede inzetbaarheid gedurende je hele loopbaan.
Maak daarom werk van je loopbaan. Hoe je dat doet? Je leest het hieronder!


Hoe bewust ben je je van je omgeving?
De omgeving waarin je werkt, zowel de mensen als de zaken, is een belangrijke factor voor je werkplezier.

Ga na welke externe factoren in een werkomgeving belangrijk voor je zijn. Denk aan aspecten als: een eigen werkruimte, vaste werktijden, zelfstandig of in een groep, gezelligheid, zakelijkheid, al dan niet onder toezicht werken, in een gebouw of in de buitenlucht, veel reizen.

Breng in beeld wat je aantrekt in een baan. Wil je veel vrijheid om je werk in te delen, intellectuele uitdaging, specialistisch werk of vind je het leuk om leiding te geven? Gaat het je om dingen regelen, denkwerk, werk met maatschappelijke relevantie of zoek je werk waarin je je persoonlijk kunt ontwikkelen?

Maak verbinding met je omgeving. Vaak breng je meer tijd door met je collega’s dan met je partner. Kijk wat jij voor ze kunt betekenen. Wat vind jij leuk om te doen en vinden anderen een ramp?

Zorg voor balans tussen werk en privé. Hoe is het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid? Ook al werk je in een perfect passende omgeving, de boog kan niet altijd gespannen zijn. Kijk kritisch naar je gezondheid, motivatie, sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling.

Ontwikkel je netwerk. Houd de contacten met je omgeving up to date. Als je al een tijdje werkt, is de kans groot dat je netwerk aan het verouderen is. Breid je netwerk uit, vernieuw het. Zoek vooral mensen op die anders zijn dan jij – daar kun je veel van leren.


Welk gedrag helpt je verder?
Veel ervaren werknemers hanteren - meestal onbewust - een bepaald gedragspatroon. Het helpt je om zicht te krijgen op jouw eigen patroon.

Maak voor jezelf duidelijk welk gedrag je van huis uit mee kreeg. Gedrag is deels genetisch bepaald. Beschrijf van elk gezinslid enkele karakteristieken. Waar ligt de verbinding met je eigen gedrag?

Ontdek wat er speelt in de onderlaag van conflicten. Kies uit het verleden twee situaties waarin je onenigheid had of in problemen kwam. Wat speelde er? Kijk daar eens van een afstandje naar en doorgrond het patroon. Wat deed je? Wat dacht je? Wat zeggen deze situaties over jou? Hoe ben je deze vervelende situaties te boven gekomen? Waar was je dapper? Hoe ging je verder?

Kies welk aangeleerd gedrag je wilt behouden. Tijdens de kinderjaren is je heel wat ingeprent. Wat mocht je niet? Wat moest je doen? En daarna: welk gedrag past nog steeds bij jou? Welk gedrag houdt je gevangen en wil je loslaten?


Wat zijn je kwaliteiten?
Als je nog veel jaren wilt blijven werken, is het essentieel om te weten waar je goed in bent en plezier aan beleeft.

Kijk naar waar anderen jouw hulp voor inschakelen. Wat vragen anderen altijd aan jou? Waarover willen ze heel graag jouw advies? Blijkbaar ligt daar een kwaliteit van jou.

Wees je bewust van je aangeboren talenten. Wat krijg je ‘cadeau’, terwijl anderen er veel moeite voor doen?

Let op wat anderen in jou bewonderen. Vraag collega’s, je leidinggevende, ouders, partner, kinderen, vrienden: ‘Wat bewonder je het meest in mij?’ Waarvoor krijg je altijd een goede beoordeling?

Ontdek wat anderen je grootste talent vinden. Vraag eens aan drie mensen in je omgeving (dat kan per e-mail, maar ook in een persoonlijk gesprek): ‘Waarin ben ik heel erg goed?’

Maak gebruik van je (levens)ervaring. Door ervaring leerde je omgaan met verschillende soorten situaties. Ga na wat je leerde over menselijke verhoudingen. Wat heb je hier dagelijks aan? Hoe kun je je ervaringen het beste gebruiken?

Blijf reflecteren. Ga periodiek na wie je bent, waarin je goed bent en waar je ambities liggen. Aarzel niet om op basis van dit soort inzichten je loopbaan een nieuwe wending te geven. Door te blijven reflecteren, blijf je in staat om zelf richting te geven aan je loopbaan, datgene te blijven doen waar je goed in bent en wat je energie geeft.

Wat zit er in jouw binnenkant?
In je binnenkant heb je persoonlijke waarden en overtuigingen. Waarden zijn belangrijke persoonlijke opvattingen. Denk aan naastenliefde, integriteit of duurzaamheid. Overtuigingen zijn vaststaande meningen, bijvoorbeeld: ‘Ik vind dat iedereen een sociale dienstplicht zou moeten vervullen’.

Zoek de zaken op die jij het belangrijkste vindt. Kijk bij deze zaken eens een laagje dieper. Wat maakt dat ze voor jou belangrijk zijn? Het antwoord op die vraag geeft je de verbinding naar je persoonlijke waarden.

Onderzoek wat je van huidige werk niet wilt missen. Dit is blijkbaar belangrijk voor je. Kijk in welke andere omgeving je dit ook tegenkomt.

Wees je bewust van je negatieve overtuigingen. Denk je wel eens: ‘Dat kan ik niet’, of: ‘Ik ben vast te oud om nog iets nieuws te leren’? Als je je hiervan bewust bent, is dat de eerste stap naar verandering. Maak die overtuigingen lichter en gun jezelf de ruimte om fouten te maken en nieuwe dingen te leren.

Omschrijf je drijfveren. Neem een situatie waarbij je dacht: ‘Dit is fantastisch!’ Wat maakte dat je er zo blij of gelukkig van werd? Deed je iets waar je heel erg goed in bent en veel plezier aan beleefde? Deed je iets waarvan je dacht dat je dit niet kon? Waren het bijzondere mensen met wie je samen was? Zat het geluksgevoel in de omgeving? Deze momenten zeggen veel over je drijfveren of over de omgeving die hierbij past.


Wie ben je?
Inzicht in wie je bent, is een uitstekend handvat voor het werken aan je loopbaan.

Sta stil bij de moeilijkste keuze in je leven. Wat maakte het moeilijk? Wat waren je overwegingen bij het kiezen? Waar haalde je moed vandaan?

Omschrijf jezelf als een symbool. Als je jezelf zou beschrijven als een symbool, wat kies je dan? Waarom?

Vertel waar je trots op bent. Op welke actie of welk resultaat ben je trots? Wat maakt dat je je hierover trots voelt? Wat moest je overwinnen?

Kijk naar de rode draad in je loopbaan. Wat komt steeds terug, bijvoorbeeld in functies, werkgebied of werkgevers?

Stap eens in de schoenen van een ander. Kijk naar jezelf vanuit de positie van een buitenstaander. Ben je iemand die meer bezig is met het verleden dan met het heden of de toekomst? Of zie je een fris en fruitig iemand, die openstaat voor nieuwe ontwikkelingen? Iemand die bereid is te experimenteren en te leren?


Waar doe je het allemaal voor?
Wat wil je bereiken in je leven, in je werk? Wat is jouw verlangen, je liefste wens? Wat is je missie?

Omschrijf wat zo belangrijk is dat je dit in elk geval in je leven gedaan wilt hebben. Stel dat je nog maar één jaar te leven hebt. Wat ga je dan doen? Zou je andere dingen doen dan je nu doet? Welke actie onderneem je als eerste?

Kijk naar wie of wat je ontroert. Wie of wat raakt je? Welke behoefte in jou wordt hierdoor gevoed?

Bedenk wat je stoort in de wereld. Waar wind je je over op? Wat wil je bijdragen om deze zaken te veranderen?

Onderzoek welk werk je zou doen, ook al word je er niet voor betaald. Neem deze tip serieus en ga eens dromen. Kijk in je hart en je weet het. In het antwoord ligt je missie verborgen.

Benoem wat je wilt veranderen. Als je helder hebt wat je wilt veranderen, kun je je met meer focus hierop richten. Dat helpt je om vol te houden.


Wat ga je doen om echt werk te maken van je loopbaan?
Je hebt niet zomaar belangstelling voor deze tips – er speelt iets in je loopbaan of werk dat de aanleiding is. Goed dat je de tips leest. Maar: lezen, mooie plannen maken en goede voornemens hebben, krijgt pas waarde als je er iets mee doet.

Omschrijf het doel van je plannen. Wat wil je ermee bereiken? Omschrijf het doel zo concreet mogelijk.

Visualiseer je einddoel en richt je daarop. Hoe voel je je als je wens in vervulling is gegaan? Blijf benoemen waarom je dat doel graag wilt bereiken. Houd die drijfveren voor ogen.

Zet de eerste, kleine stap. Als je doel je te groot lijkt, breng dan kleine, overzichtelijke deelstappen aan. Verbind termijnen aan elke stap.

Neem jezelf serieus. Blijf je trouw aan jezelf, ook als dingen anders gaan dan gepland? Zonder inzet zal er niets lukken.

Een paar dingen die je absoluut niet moet doen …
Afwachten totdat de nood aan de man is. Wacht niet totdat je functie wordt opgeheven of je organisatie niet meer bestaat. Dan sta je onder stress vanwege tijdsdruk. Bovendien heb je dan ook nog het verdriet of de boosheid over deze opgelegde verandering.

Te streng zijn voor jezelf. Je bent onderweg, naar een doel dat misschien nog niet helemaal duidelijk is. Gun jezelf de ruimte om af en toe een time-out te nemen. Juist rust kan je energie geven om verder te gaan.

Aandacht en tijd geven aan wat niet te veranderen is. De arbeidsmarkt is niet erg vriendelijk voor ervaren (oudere) werkers. Die beelden zijn er, hoe onterecht ook. Door erover te mopperen, veranderen ze niet. Wees liever een goede leeftijdsambassadeur! Ga uit van je eigen kracht.

Vasthouden aan het bekende en vertrouwde. De wereld verandert sneller dan ooit tevoren. Stilstand is achteruitgang. Als je achterop raakt, wordt je werk er vast niet leuker op. Bijblijven is in je eigen belang.

Je huidige situatie rooskleuriger bekijken dan deze is. Als de veranderstress toeneemt, ben je geneigd je oude situatie niet realistisch te zien. Trap niet in de val om daarom maar alles bij het oude te laten. Stel jezelf vragen als: Wat kost het me als ik de oude situatie in stand houd? Wat kan ik bereiken als ik me niet gevangen laat houden in deze situatie? Wie kan ik worden als ik die oude situatie durf los te laten?

Een vast dienstverband als zaligmakend zien. Tegenwoordig is een vast dienstverband, ook in de publieke sector, niet meer vanzelfsprekend. Organisaties worden opgeheven, taken worden ergens anders ondergebracht. Ontleen je zekerheid aan je toegevoegde waarde. Als je die hebt, zul je in wat voor dienstverband dan ook succesvol zijn.

Een altijd groeiend salaris verwachten. Ga er niet automatisch vanuit dat je altijd in je salaris blijft groeien. Wat heb je te bieden? Is dat voor de huidige arbeidsmarkt interessant? Zorg dat je van waarde bent (en blijft) voor een werkgever.

I want it all and I want it now! Zoveel tips en zo weinig tijd? Wil niet alles tegelijk; dan is de kans groot dat je ‘verdwaalt’. Zorg daarom dat je stapsgewijs met deze tips aan de slag gaat.

Welke tips ga jij meteen toepassen? Veel succes!

► Linkerfoto: Icses Vesiluet
► Middelste foto: Pranav Digwal
► Rechterfoto: Unsplash